Çingenece keres kökenli keriz ile Farsça karîz, 'suyolu, lağım'dan kaynaklanan keriz, iki ayrı anlam öbeği oluşturur; ama zaman içinde kerez ve kiriz biçimlerinden geçerek aynı söylenir olmuştur; sözcüğün çalgı, eğlence vb. anlamları Çingenece kökenli olan biçime, olumsuz anlamlı kullanımları da Farsça kökenli olan biçime işaret eder Roma dili (Çingenece) (keriz): oyun, oynamak
"Abi ben karşıdaki pavyondayım. Bir keriz yakaladım. Kendini bilmeyecek kadar sarhoş. Avantamı isterim."
Kavuklu- Birader, çok geçmeden bizim ahenk kerizlere döküldü. Pişekâr- Ne demek, Hamdi'ciğim? Çok kaba bir şey söyledin. Oradan ana lâğımına mı düştünüz? Kavuklu- Ulan, lâfı nerenden dinliyorsun? 'Keriz' diye, sâzendeler arasında, köçek, çengi havalarına derler. Ben sana 'oyun havalarına yani köçekçelere başladık' demek istedim. Pişekâr- Haaa! 'Keriz' o demek midir? (Ortaoyunu, Büyücü Hoca)
İki arabayı karşı karşıya getirdik. Fenerleri çiftleşti. Gelsin keriz, gelsin oyun!.. (Ahmet Rasim, Baskın)
-Burası senin bildiğin yer değil. Sen kerizini yarın akşam başka yerde yaparsın. (Reşat Nuri Güntekin, Damga)
Çingene derler bize/Meylimiz var kerize (Büyük Amelya Hanım, kanto)
Kara kaşlı Penbe geldi kerize / Gerdanında sümbüller ile. (Peruz Hanım, kanto)
Ah toni toni yuvarlan da gel kerizini de tekrarlamıştı. (Ahmet Rasim, Fuhş-i Atîk)
Görüyorsunuz a... Ma'rufe bu meclis neşesinin ruhu... Raks, şarkı... hep onun idaresinde... (...) Mandıra, köçek oynuyor, keriz döktürüyor!.. (Ahmet Rasim, Hamamcı Ülfet)
Osman- Façasını aldım aşağı hergelenin... Nuri- Ne diyorsunuz!.. Osman- Hergele kerizde bana postasını koymaz mı? (Aziz Nıııılıı, Toros Canavarı)
Vay be, şunnara bak şunnara. Keriz bunnarın hepsi keriz... (Ahmet Çakal, Serseriler Arasında)
-Abi ben karşıdaki pavyondayım. Bir keriz yakaladım. Kendini bilmeyecek kadar sarhoş. Avantamı isterim. (Kayhan Sağlamer, Türk Mafiası)
... Otobüs içerisinde şayet parası çalınmak istenen kendi deyimleri ile (Keriz Uyandı) ise ve bu suçlular otobüs içerisinde yakalanırlar ise... (Başkomiser Yılmaz Ertunç, Yankesicilik)